Δεν διαπιστώθηκε ενεργή διαρροή φυσικού αερίου στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, ωστόσο η πραγματογνωμοσύνη του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) κατέγραψε σημαντικές ελλείψεις και αποκλίσεις στις εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων ανιχνευτή αερίου που δεν λειτούργησε στο 40ό Γυμνάσιο, βάνες που δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν άμεσα και συγκόλληση που δεν πληρούσε τις προβλεπόμενες απαιτήσεις.
Παρά τα ευρήματα, η πηγή της οσμής που προκάλεσε την κινητοποίηση στο σχολικό συγκρότημα δεν προσδιορίζεται στην έκθεση. Οι δοκιμές αντοχής και στεγανότητας στα δύο δίκτυα φυσικού αερίου ολοκληρώθηκαν με επιτυχία, χωρίς να εντοπιστούν ενδείξεις διαρροής.
Η πραγματογνωμοσύνη, με ημερομηνία 20 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος της Γενικής Γραμματείας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής. Στόχος ήταν να διερευνηθούν οι συνθήκες του περιστατικού, να αξιολογηθεί η ασφάλεια των εγκαταστάσεων και να προταθούν διορθωτικές παρεμβάσεις.
Οι δύο εγκαταστάσεις που ελέγχθηκαν
Ο τεχνικός έλεγχος επικεντρώθηκε σε δύο δίκτυα: στην εγκατάσταση φυσικού αερίου του 40ού Γυμνασίου, στην οδό Ραΐση, με πίεση λειτουργίας 23 mbar, και στην εγκατάσταση του κεντρικού λεβητοστασίου, στην οδό Γεωργίου Χατζηδάκη, με πίεση 300 mbar.
Η πρώτη αυτοψία πραγματοποιήθηκε στις 13 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων του υπουργείου Παιδείας, του Δήμου Αθηναίων, της ΚΤΥΠ και τεχνικών συμβούλων του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων. Οι έλεγχοι των δύο εγκαταστάσεων ακολούθησαν από τις 17 έως τις 19 Οκτωβρίου.
Προβλήματα διαπιστώθηκαν ήδη κατά την εξέταση των τεχνικών φακέλων. Η αρχική μελέτη για το 40ό Γυμνάσιο δεν ήταν πλήρης, ενώ η μελέτη για το κεντρικό λεβητοστάσιο δεν έφερε την έγκριση του διαχειριστή του δικτύου φυσικού αερίου.
Η εγκεκριμένη μελέτη για το 40ό Γυμνάσιο παραλήφθηκε στη συνέχεια από την εταιρεία φυσικού αερίου ΕΝΑΟΝ. Για το κεντρικό λεβητοστάσιο, ο πραγματογνώμονας προχώρησε στην αντιπαραβολή με τη μελέτη που είχε αποστείλει ο Δήμος, καθώς δεν είχε λάβει απάντηση από τον διαχειριστή μέχρι τη σύνταξη της έκθεσης.
Ο ανιχνευτής αερίου στο 40ό Γυμνάσιο δεν λειτούργησε
Στο δίκτυο του 40ού Γυμνασίου, οι δοκιμές αντοχής και στεγανότητας είχαν αποδεκτά αποτελέσματα. Ωστόσο, κατά τον έλεγχο του συστήματος ανίχνευσης φυσικού αερίου διαπιστώθηκε ότι ο ανιχνευτής δεν ενεργοποίησε το σύστημα κατά τη δοκιμή με φιάλη μεθανίου περιεκτικότητας 2,5%.
Το σύστημα αποτελείται από ανιχνευτή συνδεδεμένο με ηλεκτροβάνα αποκοπής, η οποία προορίζεται να διακόπτει την παροχή αερίου όταν απαιτείται.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν αποκλίσεις μεταξύ της εγκεκριμένης μελέτης και της κατασκευασμένης εγκατάστασης. Συγκεκριμένα, τμήμα του αγωγού που προβλεπόταν να βρίσκεται μέσα στο έδαφος και να διαθέτει συγκολλητές συνδέσεις είχε τοποθετηθεί σε ανοικτό φρεάτιο, με σύνδεση σπειρώματος και χωρίς την απαιτούμενη αντιδιαβρωτική προστασία.
Πρόβλημα καταγράφηκε και στην κεντρική αποφρακτική διάταξη πριν από την είσοδο στο λεβητοστάσιο, καθώς δεν βρισκόταν σε προσβάσιμο ύψος, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διακοπεί άμεσα η παροχή σε περίπτωση ανάγκης. Επιπλέον, δεν είχε τοποθετηθεί αποφρακτική διάταξη στην έξοδο του μετρητή.
Η έκθεση αναφέρει ακόμη ότι υπήρχαν ανοίγματα προς τον υπόγειο χώρο του κτιρίου, από τα οποία διέρχονταν σωληνώσεις θέρμανσης. Η πόρτα του λεβητοστασίου δεν ήταν πυράντοχη και έφερε επίσης ανοίγματα.
Για την αποκατάσταση των προβλημάτων, προτείνονται η αντικατάσταση της πόρτας με πυράντοχη, το κλείσιμο των ανοιγμάτων προς τους υπόγειους χώρους, η μεταφορά της κεντρικής βάνας σε προσβάσιμο σημείο ή η εγκατάσταση μπουτόν αποκοπής, καθώς και η αποκατάσταση της αντιδιαβρωτικής προστασίας του αγωγού.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντικατάσταση του ανιχνευτή και στον έλεγχο της λειτουργίας της ηλεκτροβάνας αποκοπής.
Κεντρικό λεβητοστάσιο: Βάνα χωρίς χειρολαβή και δυσπρόσιτες διατάξεις
Και στο κεντρικό λεβητοστάσιο οι δοκιμές αντοχής και στεγανότητας ολοκληρώθηκαν επιτυχώς. Στο βασικό τμήμα της εγκατάστασης πραγματοποιήθηκε συνδυασμένη δοκιμή με άζωτο σε πίεση 2 bar, για διάστημα μεγαλύτερο των 24 ωρών.
Ωστόσο, η σύγκριση της πραγματικής κατάστασης με τη μελέτη ανέδειξε σημαντικές αποκλίσεις. Τμήμα του δικτύου που προβλεπόταν να είναι υπόγειο και κατασκευασμένο από σωλήνα πολυαιθυλενίου είχε τοποθετηθεί εξωτερικά, στηριζόμενο σε τοιχίο, και αποτελούνταν από χαλυβδοσωλήνα.
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορούσε την κεντρική αποφρακτική διάταξη μετά τον σταθμό μέτρησης και ρύθμισης. Η βάνα δεν διέθετε χειρολαβή και, ως εκ τούτου, δεν ήταν λειτουργική.
Επιπλέον, οι διατάξεις διακοπής πριν και μετά την είσοδο στο λεβητοστάσιο βρίσκονταν σε μη προσβάσιμο ύψος, ενώ δεν υπήρχε μπουτόν αποκοπής στην είσοδο.
Κατά την αυτοψία διαπιστώθηκε επίσης ότι, λόγω οικοδομικών εργασιών, είχαν επικαθίσει υπολείμματα οικοδομικών υλικών πάνω στον αγωγό φυσικού αερίου. Παράλληλα, είχε αφαιρεθεί η στήριξη των αγωγών της ανακουφιστικής βαλβίδας των τριών λεβήτων.
Το σύστημα ανίχνευσης αερίου στο κεντρικό λεβητοστάσιο δεν ήταν δυνατό να ελεγχθεί, καθώς βρισκόταν εκτός λειτουργίας λόγω των εργασιών αναβάθμισης του συστήματος πυρανίχνευσης που πραγματοποιούνταν εκείνες τις ημέρες.
Η πραγματογνωμοσύνη εντόπισε ακόμη ηλεκτρολογική εγκατάσταση χαμηλής και μέσης τάσης στον χώρο των λεβήτων, χωρίς διαχωρισμό. Ζητείται ο διαχωρισμός του λεβητοστασίου από τις υπόλοιπες ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και τον διάδρομο σωληνώσεων, ο οποίος διαχωρίζεται από το λεβητοστάσιο με μη στεγανές θύρες.
Κατά τον έλεγχο του διαδρόμου σωληνώσεων δεν καταγράφηκε ανιχνεύσιμη ένδειξη φυσικού αερίου. Ο πραγματογνώμονας διαπίστωσε επίσης ότι ο χώρος αεριζόταν επαρκώς και ότι είχαν πραγματοποιηθεί σχετικά πρόσφατα εργασίες για τη δημιουργία μεγαλύτερων ανοιγμάτων αερισμού προς τα προαύλια του σχολικού συγκροτήματος.
Μία προβληματική συγκόλληση σε επτά που ελέγχθηκαν
Στις 19 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε δειγματοληπτικός μη καταστροφικός έλεγχος συγκολλητών συνδέσεων με τη χρήση υπερήχων. Από τις επτά συνδέσεις που εξετάστηκαν, η μία δεν πληρούσε τις ελάχιστες απαιτήσεις των κριτηρίων αποδοχής του εφαρμοζόμενου κώδικα.
Η έκθεση διευκρινίζει ότι το εύρημα δεν αποδεικνύει πως από τη συγκεκριμένη συγκόλληση υπήρξε διαρροή. Σημειώνει, μάλιστα, ότι η επιτυχής πνευματική δοκιμή δεν έδειξε τέτοιο πρόβλημα.
Ωστόσο, η ατέλεια χαρακτηρίζεται ως σημείο με «αυξημένη πιθανότητα αστοχίας στο μέλλον».
Για τον λόγο αυτό, η σύσταση δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση της συγκεκριμένης σύνδεσης, αλλά περιλαμβάνει τον έλεγχο όλων των συγκολλητών συνδέσεων της εγκατάστασης.
Ποιες παρεμβάσεις ζητά το ΤΕΕ
Για το κεντρικό λεβητοστάσιο, η πραγματογνωμοσύνη προτείνει σειρά διορθωτικών ενεργειών, με έμφαση στη δυνατότητα άμεσης διακοπής της παροχής και στην αξιοπιστία των συστημάτων ασφαλείας.
Μεταξύ άλλων, ζητούνται:
- Εγκατάσταση μπουτόν αποκοπής φυσικού αερίου έξω από την πόρτα του λεβητοστασίου.
- Μεταφορά των κεντρικών αποφρακτικών διατάξεων σε προσβάσιμα σημεία και διασφάλιση της λειτουργικότητάς τους.
- Αντικατάσταση της προβληματικής συγκόλλησης και έλεγχος όλων των υπόλοιπων συγκολλητών συνδέσεων.
- Ορθή εγκατάσταση των ανιχνευτών αερίου και έλεγχος της συνεργασίας τους με τις ηλεκτροβάνες αποκοπής.
- Απομάκρυνση των οικοδομικών υπολειμμάτων από τους αγωγούς και αποκατάσταση της αντιδιαβρωτικής προστασίας.
- Επανατοποθέτηση των στηρίξεων των αγωγών των ανακουφιστικών βαλβίδων.
- Διαχωρισμός των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και των επιμέρους χώρων του λεβητοστασίου.
Το βασικό συμπέρασμα της πραγματογνωμοσύνης είναι ότι δεν εντοπίστηκε διαρροή κατά τους ελέγχους, αλλά καταγράφηκαν τεχνικές ελλείψεις και αποκλίσεις που απαιτούν διορθωτικές παρεμβάσεις. Η έκθεση, ωστόσο, δεν προσδιορίζει την αιτία της οσμής που οδήγησε στην αρχική κινητοποίηση.
Ο Χάρης Δούκας ζητά την παρουσία Ζαχαράκη και Στασινού στο Δημοτικό Συμβούλιο
Μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας ζήτησε την παρουσία της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη και του προέδρου του ΤΕΕ Γιώργου Στασινού στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, στις 15:00.
Με επιστολή του προς τους δύο, ο δήμαρχος ζητά να συζητηθούν τα ευρήματα της πραγματογνωμοσύνης και να ληφθούν οι αναγκαίες αποφάσεις για την επόμενη ημέρα στο σχολικό συγκρότημα.
Όπως επισημαίνει, η ολοκλήρωση του πορίσματος καθιστά αναγκαίο έναν ουσιαστικό διάλογο στο Δημοτικό Συμβούλιο, με τη συμμετοχή των αρμόδιων πλευρών.
«Τα θέματα της ασφάλειας των μαθητών απαιτούν σοβαρότητα και άμεσες ενέργειες», αναφέρει ο Χάρης Δούκας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρατίθενται στο σχετικό δημοσίευμα, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός δεν επρόκειτο να παραστεί στη συγκεκριμένη συνεδρίαση.
ΔΕΙΤΕ και το σχετικό βίντεο του STAR
