Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έστειλε κατηγορηματικό μήνυμα από τον Λίβανο προς τα εμπόλεμα μέρη, καλώντας σε άμεση κατάπαυση πυρός και επιστροφή στη διπλωματία. Σε ανάρτησή του στο X (14 Μαρτίου 2026), συνοδευόμενη από βίντεο από την επίσκεψή του, δήλωσε:
«Το μήνυμά μου από τον Λίβανο προς τα εμπόλεμα μέρη είναι σαφές: Σταματήστε τους βομβαρδισμούς. Σταματήστε τη μάχη. Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση. Χρειαζόμαστε διπλωματία, διάλογο και πλήρη εφαρμογή του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.»
Η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια επίσκεψης αλληλεγγύης στη Βηρυτό (13-14 Μαρτίου 2026), όπου ο Γκουτέρες συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Joseph Aoun, τον Πρωθυπουργό Nawaf Salam, τον Πρόεδρο της Βουλής Nabih Berri και άλλους αξιωματούχους.
Το πλαίσιο της κρίσης
Ο Λίβανος παρασύρθηκε στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν (από τέλη Φεβρουαρίου 2026), όταν η Χεζμπολάχ – σε ένδειξη στήριξης προς την Τεχεράνη – εξαπέλυσε επιθέσεις με ρουκέτες, drones και αντιαρματικά βλήματα εναντίον του Ισραήλ (από 2 Μαρτίου). Το Ισραήλ απάντησε με μαζικούς βομβαρδισμούς σε νότιο Λίβανο, νότια προάστια της Βηρυτού και άλλες περιοχές, προκαλώντας:
- Πάνω από 816.000 εσωτερικά εκτοπισμένους (σύμφωνα με τον ΟΗΕ).
- Περίπου 700-800 νεκρούς και χιλιάδες τραυματίες.
- Καταστροφή υποδομών, νοσοκομείων και κατοικιών, με τον νότο να κινδυνεύει να γίνει «έρημος» και τα νότια προάστια της Βηρυτού να απειλούνται με «καταστροφή».
Ο Γκουτέρες χαρακτήρισε την κατάσταση «απολύτως δραματική» και τόνισε ότι «ο λιβανικός λαός δεν επέλεξε αυτόν τον πόλεμο – παρασύρθηκε σε αυτόν». Επισκέφθηκε καταφύγια εκτοπισμένων και νοσοκομεία, εκφράζοντας βαθιά θλίψη για την ανθρώπινη τραγωδία.
Κύρια μηνύματα και πρωτοβουλίες
- Κατάπαυση πυρός: «Αυτή δεν είναι πια εποχή ένοπλων ομάδων – είναι εποχή ισχυρών κρατών». Κάλεσε το λιβανικό κράτος να ανακτήσει το μονοπώλιο της βίας και την πλήρη κυριαρχία.
- Ανθρωπιστική βοήθεια: Ανακοίνωσε flash appeal 308,3 εκατ. δολαρίων για στήριξη εκτοπισμένων, τραυματιών και ευάλωτων ομάδων.
- Διπλωματία: Τόνισε ότι «υπάρχουν ανοιχτοί διπλωματικοί δίαυλοι» μέσω του Ειδικού Συντονιστή του ΟΗΕ για τον Λίβανο και κρατών-μελών.
- Προστασία αμάχων: Καταδίκασε τις εκκενώσεις περιοχών χωρίς επαρκή εγγυήσεις ασφάλειας, που παραβιάζουν το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Ευρύτερες εξελίξεις
Η επίσκεψη συμπίπτει με επιθέσεις σε θέσεις της UNIFIL (δυνάμεις ΟΗΕ στο Λίβανο), συμπεριλαμβανομένης πυρκαγιάς σε θέση χωρίς τραυματίες. Ο Γκουτέρες ζήτησε άμεση διακοπή τέτοιων ενεργειών, που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο. Η κρίση εντείνει την περιφερειακή αστάθεια, με φόβους για γενικευμένο πόλεμο.
Η δήλωση του Γκουτέρες ενισχύει την πίεση για διπλωματική λύση, ενώ ο ΟΗΕ καλεί την διεθνή κοινότητα να «ενισχύσει τη στήριξή της» στο λιβανικό κράτος και τις ένοπλες δυνάμεις. Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, με τον Λίβανο να πληρώνει βαρύ τίμημα σε έναν πόλεμο που «δεν επέλεξε».