Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Penn State, που δημοσιεύθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2026 στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, δείχνει ότι ορισμένα αμινοξέα στον αστεροειδή Bennu – συμπεριλαμβανομένης της γλυκίνης – μπορεί να σχηματίστηκαν σε εξαιρετικά κρύα, παγωμένα περιβάλλοντα υπό ισχυρή κοσμική ακτινοβολία, και όχι σε ζεστά, υγρά νερά όπως πιστεύαμε μέχρι τώρα.
Το δείγμα από τον Bennu, που επέστρεψε η αποστολή OSIRIS-REx της NASA το 2023, περιέχει αμινοξέα – τα βασικά δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών και επομένως της ζωής όπως την ξέρουμε. Η νέα ανάλυση ανατρέπει την κυρίαρχη θεωρία της Strecker σύνθεσης, σύμφωνα με την οποία τα αμινοξέα σχηματίζονται σε ήπια, υδάτινα περιβάλλοντα με υδροκυάνιο, αμμωνία και αλδεΰδες ή κετόνες.
«Τα αποτελέσματά μας ανατρέπουν όσα πιστεύαμε για τον σχηματισμό αμινοξέων στους αστεροειδείς», δήλωσε η Allison Baczynski, επίκουρη ερευνήτρια γεωεπιστημών στο Penn State και συν-πρώτη συγγραφέας της μελέτης. «Φαίνεται ότι υπάρχουν πολλές συνθήκες υπό τις οποίες μπορούν να δημιουργηθούν αυτά τα δομικά στοιχεία της ζωής – όχι μόνο όταν υπάρχει ζεστό υγρό νερό. Υπάρχει πολύ μεγαλύτερη ποικιλία διαδρομών και συνθηκών από ό,τι φανταζόμασταν».
Ισοτοπική Ανάλυση Αποκαλύπτει την Προέλευση της Γλυκίνης
Οι ερευνητές ανέλυσαν ένα πολύ μικρό δείγμα – περίπου όσο ένα κουταλάκι του γλυκού – χρησιμοποιώντας ειδικά προσαρμοσμένα όργανα για τη μέτρηση ισοτόπων (μικρές διαφορές στη μάζα των ατόμων). Εστίασαν στη γλυκίνη, το απλούστερο αμινοξύ με μόλις δύο άτομα άνθρακα, που θεωρείται «δείκτης» της πρώιμης προβιοτικής χημείας.
Τα ισοτοπικά δεδομένα δείχνουν ότι η γλυκίνη του Bennu πιθανότατα σχηματίστηκε σε παγωμένα στρώματα πάγου στην εξωτερική περιοχή του νεαρού ηλιακού συστήματος, όπου η κοσμική ακτινοβολία προκαλούσε χημικές αντιδράσεις σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν.
«Στο Penn State έχουμε τροποποιήσει όργανα που μας επιτρέπουν να κάνουμε ισοτοπικές μετρήσεις σε εξαιρετικά μικρές ποσότητες οργανικών ενώσεων όπως η γλυκίνη», εξήγησε η Baczynski. «Χωρίς τεχνολογικές προόδους και επένδυση σε εξειδικευμένα όργανα, αυτή η ανακάλυψη δεν θα ήταν δυνατή».
Σύγκριση με τον Μετεωρίτη Murchison – Διαφορετικές «Γειτονιές» του Ηλιακού Συστήματος
Οι επιστήμονες συνέκριναν τα αμινοξέα του Bennu με αυτά του διάσημου μετεωρίτη Murchison (που έπεσε στην Αυστραλία το 1969). Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά διαφορετικά:
- Στον Murchison, τα αμινοξέα δείχνουν σχηματισμό σε περιβάλλοντα με υγρό νερό και μέτριες θερμοκρασίες – συνθήκες που πιθανότατα υπήρχαν στο μητρικό σώμα του και στην πρώιμη Γη.
- Στον Bennu, τα ισοτοπικά μοτίβα υποδηλώνουν εντελώς διαφορετική χημική ιστορία, πιθανότατα σε πιο απομακρυσμένες, ψυχρές και ακτινοβόλες περιοχές του ηλιακού συστήματος.
«Αυτό που μας εκπλήσσει πραγματικά είναι ότι τα αμινοξέα στον Bennu δείχνουν πολύ διαφορετικό ισοτοπικό μοτίβο από εκείνα του Murchison», δήλωσε η Ophélie McIntosh, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Γεωεπιστημών του Penn State και συν-πρώτη συγγραφέας. «Αυτό υποδηλώνει ότι τα μητρικά σώματα των δύο αστεροειδών προέρχονται από χημικά διαφορετικές περιοχές του ηλιακού συστήματος».
Νέα Ερωτήματα για τα «Αριστερόχειρα» και «Δεξιόχειρα» Μόρια
Η μελέτη άφησε επίσης ένα ανοιχτό ερώτημα: τα αμινοξέα υπάρχουν σε δύο εναντιομερή μορφές (όπως αριστερόχειρα και δεξιόχειρα), γνωστές ως L και D. Οι ερευνητές περίμεναν ότι τα δύο εναντιομερή θα είχαν πανομοιότυπα ισοτοπικά χαρακτηριστικά, αλλά τα προκαταρκτικά δεδομένα δείχνουν διαφορές – ένα εύρημα που μπορεί να αλλάξει την κατανόησή μας για την προέλευση της χειραλικότητας (chirality) στη βιολογία.
Η ανακάλυψη ενισχύει την ιδέα ότι τα δομικά στοιχεία της ζωής μπορούν να σχηματιστούν σε πολύ πιο ακραίες συνθήκες από ό,τι πιστεύαμε, διευρύνοντας τις πιθανές τοποθεσίες όπου μπορεί να ξεκίνησε η προβιοτική χημεία – από παγωμένους αστεροειδείς μέχρι εξωηλιακούς κόσμους.
