Σε μπραντεφέρ Ελλάδας-Τουρκίας εξελίσσονται οι διπλωματικές και επιχειρησιακές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η διεθνολόγος Ασπασία Αλιγιζάκη, διδάκτωρ Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, μιλώντας στο δελτίο ειδήσεων της Ναυτεμπορικής με τον Παύλο Πανταζόπουλο, ανέλυσε τη σαφή επανατοποθέτηση του State Department: από την παραπομπή σε διμερή διάλογο πέρασε στον χαρακτηρισμό της κύρωσης του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου ως «προκλητικής και μη εποικοδομητικής εξέλιξης».
Η μετατόπιση αυτή, σύμφωνα με την ίδια, είναι ουσιαστική γιατί η Τουρκία θέλει να αποσταθεροποιήσει και να ακυρώσει όλες τις ενεργειακές επενδύσεις και τους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο, στους οποίους δεν μετέχει.
Η κ. Αλιγιζακη τόνισε μια διάταξη του τουρκολιβυκου μνημονίου στην οποία δεν είχε δοθεί αρκετή έμφαση: το άρθρο ΙV παράγραφος 3, που ορίζει ότι αν η Λιβύη προσπαθήσει να οριοθετήσει ΑΟΖ με τρίτη χώρα, θα πρέπει να ενημερώσει την Τουρκία και να διαβουλευτεί μαζί της. Τόνισε δηλαδή ότι η Τουρκία συμφώνησε να κάθεται στο τραπεζι καθε μελλοντικής οριοθέτησης ΑΟΖ της Λιβύης με τρίτη χώρα Ελλάδα, Αίγυπτο και όποια άλλη.
Τι κάνει η Τουρκία; Προσπαθεί να κάτσει στο τραπέζι όλων των μελλοντικών οριοθετήσεων της Λιβύης, σημείωσε.
Η Αίγυπτος θίγεται από το μνημόνιο όσο και η Ελλάδα, καθώς στα σκαριά έχει καλώδιο με την Ελλάδα (το Gregy), το οποίο πέφτει πάνω στις τουρκικές και λιβυκές διεκδικήσεις. Παράλληλα, στις 20 Οκτωβρίου η Chevron μαζί με την Αίγυπτο καθόρισαν φορολογικό καθεστώς για τροφοδοσία από το κυπριακό κοίτασμα Αφροδίτη, ενώ η Κύπρος έχει ανακοινώσει συμφωνία με Αίγυπτο για υποδομές εξαγωγής από το Κρόνος προς την Αίγυπτο. Στη Λιβύη δραστηριοποιούνται ήδη τρεις αμερικανικές εταιρείες (ExxonMobil, Chevron για μελέτες/έρευνες και ConocoPhillips σε παραγωγική συμμετοχή), με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να ανησυχούν ότι αν διαρρυχθει η σταθερότητα στη περιοχή από τις τουρκικές διεκδικήσεις, θα τεθούν σε κίνδυνο και οι δικές τους επενδύσεις.
Η ανακοίνωση του State Department καταλήγει στην ανάγκη διπλωματικής επίλυσης: «Βρείτε τα όλοι εκεί διπλωματικά, γιατί αν δεν τα βρείτε, τίθενται σε κίνδυνο οι επενδύσεις (και αμερικανικές). Η κ. Αλιγιζάκη εκτίμησε ότι «περισσότερο κατά τη γνώμη μου πιέζεται η Τουρκία», αλλά επειδή οι ΗΠΑ την έχουν περισσότερο ανάγκη από τη Λιβύη, δημόσια στόχος έγινε η Λιβύη. Σχετικά με την (αργότερα ανασκευασθείσα) ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ, τόνισε ότι «χτύπησε στο σημείο στο οποίο πονάει η Ευρώπη»: το 81% του συνολικού λιβυκού αργού πετρελαίου πηγαίνει προς την Ευρώπη, άρα η Λιβύη εξαρτάται οικονομικά από αυτήν, αλλά η Ευρώπη χρειάζεται να συνεργάζεται με τη Λιβύη λόγω του μεταναστευτικού. «Σαν να έλεγε προς τη Λιβύη: μην θεωρείτε ότι οι Ευρωπαίοι και όλη η διεθνής κοινότητα σας έχει ανάγκη να ανέχεται τα παιχνίδια σας επειδή ανοίγετε τις πόρτες και στέλνετε παράνομους μετανάστες».
Όσον αφορά τα ελληνικά συμφέροντα, η Τουρκία ακολουθεί την ίδια τακτική και με το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο και τον φόβο για να ανακόψει τη χρηματοδότηση. Η Κύπρος έχει θέσει ως προϋπόθεση για την καταβολή των πρώτων 25 εκατ. ευρώ την έκδοση Navtex, και η Τουρκία «συνδυάζει επίτηδες και δημιουργεί φόβο… ακριβώς για να ανακόψει, να καθυστερήσει τη χρηματοδότηση».
«Ένα κράτος πρέπει να στηρίζεται κυρίως στα πόδια του και κατά δεύτερο λόγο στις συμμαχίες», κατέληξε η διεθνολόγος.
Δείτε τη συνέντευξη στη Ναυτεμπορική:
