Πολύμηνη έρευνα αποκάλυψε δύο οργανώσεις που φέρονται να έκαναν λαθρανασκαφές και να αναζητούσαν αρχαία για μεταπώληση, ακόμη και στο εξωτερικό – Είχαν κωδικές λέξεις για τις έρευνες και τα ευρήματα
Δύο εγκληματικές οργανώσεις που φέρονται να δραστηριοποιούνταν συστηματικά στην παράνομη αναζήτηση, κατοχή και διακίνηση αρχαιοτήτων εξαρθρώθηκαν από την Ελληνική Αστυνομία, έπειτα από πολύμηνη έρευνα. Στο πλαίσιο ευρείας επιχείρησης σε έξι νομούς της Βόρειας Ελλάδας συνελήφθησαν 11 άτομα, μεταξύ των οποίων και τα φερόμενα ως ηγετικά μέλη των οργανώσεων. Ένας από τους συλληφθέντες είναι εν ενεργεία στρατιωτικός.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, σε περιοχές της Κοζάνης, της Καβάλας, της Ξάνθης, της Δράμας, της Ροδόπης και του Έβρου, με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος.
Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, οι δύο οργανώσεις φέρονται να είχαν αναπτύξει δίκτυα συνεργατών, να χρησιμοποιούσαν εξειδικευμένο εξοπλισμό για τον εντοπισμό αρχαιοτήτων και να αναζητούσαν τρόπους διάθεσης των ευρημάτων, ακόμη και σε πρόσωπα του εξωτερικού.
Πώς λειτουργούσαν οι δύο οργανώσεις
Η δράση τους φέρεται να είχε ξεκινήσει τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025. Τα μέλη τους αναζητούσαν αρχαιότητες είτε πραγματοποιώντας παράνομες έρευνες και λαθρανασκαφές είτε προσεγγίζοντας άτομα που είχαν ήδη στην κατοχή τους αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και ήθελαν να τα πουλήσουν.
Όπως προέκυψε από την έρευνα, οι οργανώσεις φέρονται να διέθεταν τοπικούς συνεργάτες, οι οποίοι συγκέντρωναν πληροφορίες για περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και πιθανά σημεία αναζήτησης. Για την επιλογή των τοποθεσιών φέρονται να λάμβαναν υπόψη την πιθανότητα εντοπισμού αρχαιοτήτων, την πρόσβαση στην περιοχή και τον κίνδυνο να γίνουν αντιληπτοί από τις Αρχές.
Για τις έρευνές τους χρησιμοποιούσαν ανιχνευτές μετάλλων, μηχανήματα διασκόπησης του εδάφους, τετρακίνητα οχήματα και εργαλεία, όπως αξίνες και κρουστικά δράπανα. Σε ορισμένες περιπτώσεις διέθεταν επίσης γεννήτριες και εξοπλισμό καταγραφής του υπεδάφους.
Ο εν ενεργεία στρατιωτικός και το αρχείο αρχαιολογικών θέσεων
Σύμφωνα με την αστυνομία, η πρώτη οργάνωση είχε ως επικεφαλής πρόσωπο που φέρεται να συντόνιζε τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή των στόχων, την προετοιμασία του εξοπλισμού και τη διανομή των παράνομων εσόδων. Φέρεται, επίσης, να αξιολογούσε τα ευρήματα και να αποφάσιζε για την απόκτησή τους έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, με σκοπό την περαιτέρω διάθεσή τους.
Η δεύτερη οργάνωση φέρεται να δραστηριοποιούνταν κυρίως στον Έβρο, με επικεφαλής εν ενεργεία στρατιωτικό, ο οποίος, σύμφωνα με την έρευνα, συμμετείχε συστηματικά σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι άλλο μέλος της συγκεκριμένης ομάδας φέρεται να είχε δημιουργήσει, σε βάθος χρόνου, αρχείο με θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, αξιοποιώντας παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες. Το αρχείο χρησιμοποιούνταν, σύμφωνα με τις Αρχές, για την υποστήριξη της δράσης της οργάνωσης.
Οι κωδικές λέξεις για τις λαθρανασκαφές
Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν στην υπόθεση είναι ο τρόπος με τον οποίο τα μέλη των δύο οργανώσεων φέρονται να επικοινωνούσαν μεταξύ τους, προσπαθώντας να αποκρύπτουν το πραγματικό αντικείμενο των συζητήσεών τους.
Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, προτιμούσαν τις διά ζώσης συναντήσεις και εφάρμοζαν μεθόδους αντιπαρακολούθησης. Όταν χρειάζονταν τηλεφωνική επικοινωνία, χρησιμοποιούσαν συνθηματικές λέξεις και εκφράσεις.
Ενδεικτικά:
- «Δουλειά», «σοβαρή δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα» φέρονται να παρέπεμπαν σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες.
- «Jogging», «γυμναστική» και «βόλτα» χρησιμοποιούνταν για τη μετάβαση στην ύπαιθρο με σκοπό τις έρευνες.
- «Όργανα γυμναστικής» αναφέρονταν στον εξοπλισμό, όπως οι ανιχνευτές μετάλλων και τα μηχανήματα διασκόπησης εδάφους.
- «Φόρτιση» παρέπεμπε στην προετοιμασία του εξοπλισμού.
- «Κέρμα» χρησιμοποιούνταν για τα αρχαία νομίσματα.
- «Άσπρα» αναφέρονταν σε ασημένια και χρυσά αρχαία νομίσματα σε καλή κατάσταση, με σημαντική εμπορική αξία.
- «Θαύμα» χρησιμοποιούνταν για την ανεύρεση αρχαίων μνημείων μεγάλης αξίας.
Τα αρχαιολογικά ευρήματα που εντοπίστηκαν
Κατά τις έρευνες σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους κατασχέθηκαν πλήθος αντικειμένων που εμπίπτουν στη νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αρχαία νομίσματα, χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, δακτύλιοι, πόρπες, περόνες, λαβές αγγείων, διακοσμητικά εξαρτήματα, τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων, κεραμικά όστρακα με διακόσμηση, τμήμα ακροκέραμου, καθώς και μαρμάρινα και λίθινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών.
Οι αστυνομικοί εντόπισαν επίσης μεγάλο όγκο εξοπλισμού, που περιλάμβανε:
- 24 ανιχνευτές μετάλλων και 11 πηνία ανίχνευσης.
- Μηχάνημα πλήρους καταγραφής υπεδάφους και φορητό τρισδιάστατο σαρωτή εδάφους.
- Γεωφυσικά συστήματα, ραντάρ και μηχανήματα καταγραφής δεδομένων.
- GPS χειρός και drone.
- Φτυάρια, αξίνες, δράπανα, γεννήτριες και άλλα εργαλεία ανασκαφής.
- Κινητά τηλέφωνα, φορητούς ασυρμάτους, χάρτες και χειρόγραφες σημειώσεις.
Κατασχέθηκαν ακόμη τρία Ι.Χ. αυτοκίνητα, 11.130 ευρώ, 875 τουρκικές λίρες, τρεις χρυσές λίρες και χρυσό δαχτυλίδι, καθώς και τρία κυνηγετικά όπλα, ένα αεροβόλο πιστόλι και μία ξιφολόγχη.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν πρόσθετα νομίσματα και μεταλλικά αντικείμενα, η αρχαιολογική φύση των οποίων θα διερευνηθεί περαιτέρω.
Τα κατασχεθέντα αρχαία μνημεία πρόκειται να αποσταλούν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης για φύλαξη, εκτίμηση και αξιολόγηση.
Σε βάρος των 11 συλληφθέντων σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων. Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές.