Πύραυλοι αναχαιτίζονται πάνω από τη Σαουδική Αραβία, ζημιές καταγράφονται σε εγκαταστάσεις της Aramco και η Ουάσιγκτον προειδοποιεί την Τεχεράνη – Τι συμβαίνει στο μέτωπο της Υεμένης και στο Στενό του Ορμούζ
Επτάμισι μήνες μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών πληγμάτων στο Ιράν, η σύγκρουση εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή. Οι επιθέσεις με πυραύλους στη Σαουδική Αραβία, οι νέες προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη και οι εξελίξεις στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ εντείνουν την ανησυχία για περαιτέρω κλιμάκωση.
Στο μεταξύ, η σύγκρουση στην Υεμένη συνεχίζεται, με την κυβέρνηση της χώρας να ανακοινώνει στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι, ενώ οι επιπτώσεις στις ενεργειακές αγορές παραμένουν σημαντικές.
Συντρίμμια πάνω από το Ριάντ και ζημιές στην Aramco
Σύμφωνα με την Πολιτική Άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, την Τρίτη 13 Οκτωβρίου η αεράμυνα αναχαίτισε δύο πυραύλους που κατευθύνονταν προς το Ριάντ. Τα θραύσματα έπεσαν σε κατοικημένες περιοχές, τραυματίζοντας τέσσερα άτομα —δύο γυναίκες, έναν άνδρα και ένα παιδί— και προκαλώντας ζημιές σε 15 κατοικίες.
Την ίδια ημέρα καταγράφηκε περιστατικό σε διοικητικό κτίριο της Saudi Aramco στο Νταχράν. Σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας, το κτίριο υπέστη ζημιές και εκδηλώθηκε περιορισμένη πυρκαγιά, χωρίς να αναφερθούν θύματα. Πηγή της εταιρείας δήλωσε στο Reuters ότι βαλλιστικός πύραυλος έπληξε το συγκρότημα των κεντρικών γραφείων, προκαλώντας ζημιές στους τρεις ανώτερους ορόφους ενός κτιρίου.
Οι αναφορές αυτές εντάσσονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης για το βασίλειο. Ωστόσο, η ευθύνη για κάθε επιμέρους περιστατικό πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, καθώς δεν έχουν αποδοθεί δημόσια όλες οι επιθέσεις στους Χούθι με τον ίδιο βαθμό βεβαιότητας.
Οι επιθέσεις στο αεροδρόμιο του Ριάντ
Το Σάββατο 10 Οκτωβρίου σημειώθηκε επίθεση στο διεθνές αεροδρόμιο «Βασιλιάς Χαλίντ» του Ριάντ, με αποτέλεσμα 13 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλέστηκαν τις αρμόδιες αρχές.
Την Κυριακή καταγράφηκε ξεχωριστό περιστατικό, στο οποίο σκοτώθηκε ακόμη ένα άτομο και τραυματίστηκαν 11 άνθρωποι. Οι δύο επιθέσεις πρέπει να διακρίνονται στον απολογισμό, ώστε να μην συγχέονται οι απώλειες από διαφορετικά συμβάντα.
Η λειτουργία του αεροδρομίου επηρεάστηκε, ενώ αναφέρθηκαν επίσης καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων σε άλλες αεροπορικές συνδέσεις της χώρας.
Θα εμπλακούν άμεσα οι ΗΠΑ στις επιχειρήσεις κατά των Χούθι;
Το ενδεχόμενο άμεσης αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής στις επιχειρήσεις κατά των Χούθι παραμένει ένα από τα βασικά ερωτήματα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω ενεργειών, ενώ οι ΗΠΑ έχουν παράσχει στη Σαουδική Αραβία υποστήριξη σε επίπεδο πληροφοριών και σχεδιασμού.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κατηγορήσει το Ιράν ότι ενδέχεται να βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις των Χούθι, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να επηρεάσει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου ενόψει των αμερικανικών εκλογών.
Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, ο Τραμπ έχει αναφερθεί και στο ενδεχόμενο να ζητήσει από τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, να συνδράμει τη Σαουδική Αραβία. Οι αναφορές αυτές δεν σημαίνουν ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση για διεύρυνση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Από την πλευρά τους, εκπρόσωποι των Χούθι έχουν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη άμεση συμμετοχή των ΗΠΑ στις επιχειρήσεις θα προκαλέσει αντίποινα κατά αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή. Παράλληλα, έχουν απευθύνει προειδοποιήσεις προς εργαζομένους σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και αεροδρόμια, τα οποία χαρακτήρισαν πιθανούς στόχους.
Η αμερικανική πρεσβεία στο Ριάντ έχει επίσης προειδοποιήσει τους Αμερικανούς πολίτες για τους κινδύνους ασφαλείας στη Σαουδική Αραβία, καλώντας τους να επανεξετάσουν τα ταξίδια τους. Σύμφωνα με σχετικές οδηγίες, έχουν επιβληθεί πρόσθετοι περιορισμοί στις μετακινήσεις Αμερικανών κυβερνητικών υπαλλήλων, μεταξύ άλλων και στη χρήση αεροδρομίων.
Τραμπ: «Περιμένετε να δείτε τι θα κάνουμε στο Ιράν»
Σε προεκλογική συγκέντρωση στη Γουασίλα της Αλάσκας, στις 13 Οκτωβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην Τεχεράνη, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν «κάπως βαρεθεί» την κατάσταση και προσθέτοντας: «Περιμένετε να δείτε τι θα κάνουμε στο Ιράν».
Νωρίτερα, είχε αναφέρει ότι θα λάβει σύντομα απόφαση σχετικά με τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον.
Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν μετά από προηγούμενη τοποθέτησή του, στις 8 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ δεν θα εξαπέλυαν νέα επίθεση στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Οι νεότερες απειλές, ωστόσο, καταδεικνύουν ότι η αμερικανική στάση εξακολουθεί να συνοδεύεται από έντονη ρητορική και αβεβαιότητα ως προς τις επόμενες κινήσεις.
Οι νέες τακτικές της Τεχεράνης στη θάλασσα
Στο Στενό του Ορμούζ, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας παραμένει κρίσιμο ζήτημα. Σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία UKMTO, την Τρίτη καταγράφηκαν περιστατικά κατά τα οποία ένα δεξαμενόπλοιο και ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων δέχθηκαν πλήγματα από βλήματα άγνωστης προέλευσης.
Σε ρεπορτάζ του Reuters, δύο ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Τεχεράνη άλλαξε περίπου δέκα ημέρες νωρίτερα τον τύπο και τον ρυθμό των επιθέσεων κατά πλοίων. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ένας από τους στόχους ήταν να επηρεαστούν οι εξελίξεις ενόψει των αμερικανικών εκλογών.
Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε επίσης ότι οι Φρουροί της Επανάστασης χρησιμοποιούν άοπλους παρατηρητές σε μικρά σκάφη για τον εντοπισμό στόχων, μετά τα αμερικανικά πλήγματα που, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, κατέστρεψαν σημαντικό μέρος των ιρανικών ραντάρ.
Οι πληροφορίες αυτές βασίζονται σε πηγές που επικαλείται το Reuters και δεν αποτελούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση κάθε επιμέρους ναυτικής επιχείρησης.
Η CENTCOM και οι εξαγωγές πετρελαίου
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις βοήθησαν χώρες του Κόλπου να μεταφέρουν περισσότερα από 19 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου μέσω του Ορμούζ τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου.
Η ανακοίνωση εντάσσεται στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να υπογραμμίσει ότι η ναυσιπλοΐα στο στρατηγικής σημασίας πέρασμα μπορεί να συνεχιστεί, παρά τις απειλές και τις επιθέσεις. Οι ισχυρισμοί των αμερικανικών αρχών για τον έλεγχο της κατάστασης πρέπει, ωστόσο, να διακρίνονται από ανεξάρτητες εκτιμήσεις για το επίπεδο ασφάλειας στην περιοχή.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ενεργειακών δεδομένων Vortexa που επικαλέστηκε το Reuters, οι εξαγωγές ιρανικού αργού παρέμειναν μηδενικές κατά το διάστημα του Οκτωβρίου που κάλυπτε η σχετική αναφορά, εξαιτίας του αμερικανικού αποκλεισμού. Το στοιχείο αυτό δεν αποτελεί οριστικό απολογισμό για ολόκληρο τον μήνα.
Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) εκτιμά ότι το Ιράν επιχειρεί να αποτρέψει νέες αμερικανικές επιχειρήσεις μέσω απειλών, διπλωματικών διαύλων και δοκιμών στρατιωτικών συστημάτων, μεταξύ των οποίων drones, πύραυλοι και αντιαεροπορικά μέσα. Κατά την εκτίμηση του Ινστιτούτου, οι κινήσεις αυτές ενδέχεται να εντάσσονται στην προετοιμασία της Τεχεράνης για ενδεχόμενη νέα φάση της σύγκρουσης.
Η αντίδραση των αγορών πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, καθώς οι επενδυτές αξιολογούσαν τους κινδύνους για την προσφορά από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις τιμές που μετέδωσε το Reuters σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο της συνεδρίασης, το Brent διαμορφωνόταν στα 106,32 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο περίπου 0,8%, ενώ το αμερικανικό WTI βρισκόταν στα 94,80 δολάρια, ενισχυμένο κατά περίπου 0,9%.
Οι τιμές του πετρελαίου μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης και τα παραπάνω στοιχεία αφορούν το συγκεκριμένο χρονικό σημείο της αναφοράς.
Η μάχη στο έδαφος της Υεμένης
Στο μεταξύ, η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης συνεχίζει την επιχείρηση που έχει ονομάσει «Αυγή της Υεμένης», με στόχο την ανακατάληψη περιοχών που ελέγχουν οι Χούθι.
Την Τρίτη, κυβερνητικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι σημείωσαν στρατηγική πρόοδο στο κυβερνείο του Μαρίμπ. Στο Τάιζ, όπου οι συγκρούσεις συνεχίζονται εδώ και χρόνια, αναφέρθηκαν νέες μάχες σε διαφορετικούς άξονες.
Οι ανακοινώσεις για εδαφικά κέρδη προέρχονται από τις εμπλεκόμενες πλευρές και δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα στο σύνολό τους. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να εξαχθεί με βεβαιότητα το συμπέρασμα ότι έχει σημειωθεί ευρείας κλίμακας αλλαγή στον έλεγχο των εδαφών.
Σε διπλωματικό επίπεδο, οι υπουργοί Εξωτερικών του Ιράν και του Ομάν, Αμπάς Αραγτσί και Μπαντρ αλ-Μπουσαΐντι, συζήτησαν τηλεφωνικά τις εξελίξεις στην Υεμένη, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας και του Στενού του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ παραμένει κρίσιμη για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η σύνδεση των εξελίξεων στην Υεμένη με την κρίση γύρω από το Ιράν και το Ορμούζ εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια των ενεργειακών μεταφορών και για το ενδεχόμενο περαιτέρω αποσταθεροποίησης της ευρύτερης περιοχής.