Μια νέα μελέτη από Ισραηλινούς ερευνητές φέρνει στο φως μια σημαντική σύνδεση: Οι μητέρες που βιώνουν επίμονη ανισορροπία ορμονών θυρεοειδούς καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να αντιμετωπίσουν υψηλότερο κίνδυνο να αποκτήσουν παιδί με διαταραχή φάσματος αυτισμού (ΔΦΑ). Η καλή είδηση; Η τακτική παρακολούθηση και θεραπεία φαίνεται να εξαλείφει αυτόν τον κίνδυνο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για απλούς ελέγχους θυρεοειδούς σε κάθε τρίμηνο. Η έρευνα, που βασίζεται σε δεδομένα από πάνω από 51.000 γεννήσεις, δημοσιεύτηκε σήμερα, Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025, στο έγκριτο περιοδικό The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, και ήδη συζητιέται έντονα από την Εταιρεία Ενδοκρινολογίας.
Οι ορμόνες του θυρεοειδούς, που παρέχονται από τη μητέρα στο έμβρυο, είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Στην αρχή της εγκυμοσύνης, το έμβρυο εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από αυτές για τη νευρογένεση –τη δημιουργία νευρώνων– και την ωρίμανσή τους. Όταν αυτές οι ορμόνες “ξεφεύγουν” από τα φυσιολογικά όρια, μπορεί να προκύψουν προβλήματα, όπως ατύποια νευροανάπτυξη. Παλαιότερες μελέτες είχαν δείξει μια πιθανή σύνδεση με τον αυτισμό, αλλά αυτή η έρευνα φέρνει νέα στοιχεία: Δεν είναι η ύπαρξη της δυσλειτουργίας θυρεοειδούς που μετράει, αλλά η διάρκεια και η έντασή της.
Η μελέτη, που διεξήχθη από ομάδα του Πανεπιστημίου Ben-Gurion του Negev στο Beer Sheva του Ισραήλ, ανέλυσε δεδομένα από 51.000 και πλέον γεννήσεις μεταξύ 2010 και 2021, παρακολουθώντας τα παιδιά μέχρι τα 10 τους χρόνια. Από αυτές, 4.409 περιπτώσεις αφορούσαν μητέρες με γνωστή δυσλειτουργία θυρεοειδούς πριν ή κατά την εγκυμοσύνη. Τα ευρήματα είναι ξεκάθαρα: Οι γυναίκες με επιμένουσα υποθυρεοειδισμό (χαμηλά επίπεδα ορμονών) σε πολλά τρίμηνα είχαν διπλάσιο έως τριπλάσιο κίνδυνο ΔΦΑ στα παιδιά τους, σε σχέση με όσες είχαν φυσιολογικά επίπεδα. Συγκεκριμένα:
- Ένα τρίμηνο ανισορροπίας: Αυξημένος κίνδυνος κατά 35% (Hazard Ratio 1.35).
- Δύο τρίμηνα: Αύξηση κατά 104% (HR 2.04).
- Όλα τα τρίμηνα: Ακραίος κίνδυνος, πάνω από 187% (HR 2.87).
Αντίθετα, οι μητέρες με θεραπευμένη δυσλειτουργία –είτε χρόνια (πριν την εγκυμοσύνη) είτε νέα (μόνο κατά την εγκυμοσύνη)– δεν έδειξαν αυξημένο κίνδυνο. “Η θεραπεία με λεβοθυροξίνη, που είναι απλή και ασφαλής, μπορεί να ‘εξαφανίσει’ αυτή τη σχέση”, εξηγεί ο επικεφαλής ερευνητής, Δρ. Idan Menashe, καθηγητής στο Ben-Gurion. “Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι χρειάζεται τακτική παρακολούθηση και άμεση προσαρμογή της θεραπείας για να διατηρηθούν φυσιολογικά επίπεδα ορμονών σε όλη την εγκυμοσύνη.”
Συν-συγγραφείς της μελέτης είναι οι Leena Elbedour και Gal Meiri από το Ben-Gurion, η May Weinberg από το Ιατρικό Κέντρο Meir και το Πανεπιστήμιο Tel Aviv, και η Analya Michaelovski από το Soroka University Medical Center. Η έρευνα δεν χρηματοδοτήθηκε και βασίστηκε σε εθνικά αρχεία, κάτι που την καθιστά αξιόπιστη, αλλά χρειάζεται επιβεβαίωση σε μεγαλύτερα, πολυεθνικά δείγματα.
Ο αυτισμός, που επηρεάζει περίπου 1 στα 100 παιδιά παγκοσμίως, επηρεάζει την επικοινωνία, τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και την αντίληψη του κόσμου. Αυτή η μελέτη ενισχύει την ιδέα ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η μητρική υγεία, παίζουν ρόλο πέρα από τα γονίδια. Ήδη, οργανισμοί όπως η Αμερικανική Εταιρεία Θυρεοειδούς συνιστούν ελέγχους TSH (ορμόνη διέγερσης θυρεοειδούς) στις 8-12 εβδομάδες και στα 26-32, ειδικά σε γυναίκες με ιστορικό προβλημάτων.
Για τις έγκυες, το μήνυμα είναι απλό: Ένας απλός αιματολογικός έλεγχος μπορεί να κάνει τη διαφορά. “Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά ενημέρωση”, λέει ο Δρ. Menashe. “Η έγκαιρη παρέμβαση σώζει νευρώνες –και οικογένειες.” Με αυτή τη γνώση, η εγκυμοσύνη γίνεται όχι μόνο πιο ασφαλής, αλλά και πιο ενημερωμένη. Οι γυναίκες με συμπτώματα όπως κόπωση, αύξηση βάρους ή ευαισθησία στο κρύο θα πρέπει να μιλήσουν άμεσα με τον γυναικολόγο τους. Η υγεία ξεκινά από την πρόληψη –και τώρα, ξέρουμε πώς.
Photo: Pixabay OsloMetX