Οι θαλάσσιοι αρχαιολόγοι του Viking Ship Museum στη Δανία αποκάλυψαν ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της τελευταίας δεκαετίας: το Svælget 2, το μεγαλύτερο μεσαιωνικό cog (εμπορικό πλοίο τύπου «κόγκος») που έχει βρεθεί ποτέ στον κόσμο. Το πλοίο, ηλικίας περίπου 600 ετών (χτισμένο γύρω στο 1410 μ.Χ.), κρυβόταν για αιώνες κάτω από άμμο και ιλύ σε βάθος 13 μέτρων στο Øresund (τον πορθμό που χωρίζει Δανία και Σουηδία), κοντά στις ακτές της Κοπεγχάγης.
Η ανακάλυψη έγινε τυχαία κατά τη διάρκεια υποβρύχιων ερευνών για το νέο παράκτιο συγκρότημα Lynetteholm και ανακοινώθηκε επίσημα από το Μουσείο Βίκινγκς, προκαλώντας ενθουσιασμό στην παγκόσμια αρχαιολογική κοινότητα.
Διαστάσεις & Χαρακτηριστικά – Ένα Πραγματικό «Υπερωκεάνιο» του Μεσαίωνα
Το Svælget 2 έχει μήκος περίπου 28 μέτρα, πλάτος 9 μέτρα και ύψος 6 μέτρα, με εκτιμώμενη χωρητικότητα φορτίου 300 τόνους – μεγέθη που ξεπερνούν κατά πολύ κάθε άλλο γνωστό cog.
Η εξαιρετική διατήρηση οφείλεται στην προστασία από στρώματα άμμου: η δεξιά πλευρά (starboard) είναι άθικτη από τη βάση (keel) μέχρι την κουβέρτα – κάτι πρωτοφανές για τέτοια πλοία. Επιπλέον, βρέθηκαν εκτεταμένα τμήματα του εξοπλισμού ιστιοφορίας (rigging), συμπεριλαμβανομένων στοιχείων όπως deadeyes (ξύλινα τροχαλιοφόρα), που επιτρέπουν στους ερευνητές να κατανοήσουν πώς ακριβώς λειτουργούσαν τα τεράστια ιστία.
Πρώτες Αρχαιολογικές Αποδείξεις για τα «Κάστρα» & Άλλα Ευρήματα
Το cog ήταν ο κύριος εμπορικός τύπος της Βόρειας Ευρώπης τον 14ο-15ο αιώνα, με χαρακτηριστικά υψηλά ξύλινα κάστρα (castles) στην πλώρη και την πρύμνη – γνωστά από μεσαιωνικές εικόνες, αλλά χωρίς σαφή αρχαιολογική επιβεβαίωση μέχρι τώρα.
Το Svælget 2 παρέχει την πρώτη σαφή απόδειξη για αυτά τα κάστρα, καθώς σώζονται υπολείμματα του πρυμναίου κάστρου (stern castle) με καλυμμένη κουβέρτα – μια σημαντική πρόοδος σε σχέση με τα ανοιχτά καταστρώματα των πλοίων των Βίκινγκς.
Ζωή στο Πλοίο & Εμπορικό Δίκτυο
Πέρα από την κατασκευή, βρέθηκαν προσωπικά αντικείμενα όπως ξύλινα χτένια, παπούτσια, ροζάρια, χάλκινα μαγειρικά σκεύη, κεραμικά πιάτα και απομεινάρια τροφίμων (ψάρια, κρέας, βαρέλια για stockfish). Υπάρχει επίσης πρώιμο παράδειγμα τούβλινης κουζίνας (brick galley) – κάτι σπάνιο σε δανέζικα ναυάγια.
Το πλοίο κατασκευάστηκε στην Ολλανδία με ξύλο από Πομερανία (Πολωνία), αποδεικνύοντας το εκτεταμένο δίκτυο εμπορίου ξυλείας και την εξειδίκευση των Ολλανδών ναυπηγών.
Τι Ακολουθεί;
Τα ευρήματα μεταφέρονται για συντήρηση στο Εθνικό Μουσείο (Brede), ενώ το Viking Ship Museum ετοιμάζει ειδικές εκθέσεις και ξεναγήσεις το 2026. Ο επικεφαλής ανασκαφής Otto Uldum δήλωσε: «Είναι ορόσημο. Τώρα ξέρουμε ότι τα cogs μπορούσαν να φτάσουν σε τέτοιο μέγεθος – και ότι σε πλοία σαν αυτό γινόταν το μεσαιωνικό εμπόριο της Βόρειας Ευρώπης».
Ένα ταξίδι 600 ετών από τον βυθό στην επιφάνεια – και μια νέα σελίδα στην ιστορία της ναυτικής αρχαιολογίας!
