Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι οι λευκές φάλαινες (Beluga) ακολουθούν ένα ιδιαίτερα ευέλικτο σύστημα αναπαραγωγής, αλλάζοντας συχνά ερωτικούς συντρόφους κατά τη διάρκεια της μακράς ζωής τους — ένας μηχανισμός που φαίνεται να διατηρεί την γενετική τους ποικιλότητα και να προστατεύει το είδος από την ενδογαμία.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στις 4 Ιουνίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Marine Science, βασίστηκε σε ανάλυση DNA από 623 λευκές φάλαινες στην περιοχή Bristol Bay της Αλάσκας, σε διάστημα 13 ετών.
Τα κύρια ευρήματα της μελέτης
- Τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά έχουν απογόνους με διαφορετικούς συντρόφους σε διαφορετικές περιόδους της ζωής τους.
- Όταν υπάρχουν αδέλφια, συνήθως μοιράζονται μόνο τον έναν γονέα.
- Τα αρσενικά είναι πολυγυνικά (polygynous), αλλά σε μέτριο βαθμό — όχι τόσο έντονα όσο πίστευαν οι επιστήμονες.
- Τα θηλυκά αλλάζουν συστηματικά συντρόφους μεταξύ των αναπαραγωγικών περιόδων, πιθανότατα ως στρατηγική «ασφάλειας» για να αποφύγουν κατώτερης ποιότητας γονείς.
Ο επικεφαλής της έρευνας, Δρ. Greg O’Corry-Crowe από το Florida Atlantic University, δήλωσε:
«Η μακροβιότητα των beluga (που μπορεί να φτάσει τα 90 χρόνια ή και περισσότερο) τους επιτρέπει να παίζουν ένα «μακρύ παιχνίδι», εξασφαλίζοντας λίγους απογόνους κάθε χρόνο σε μεγάλο χρονικό διάστημα».
Σημαντική γενετική ποικιλότητα παρά τον μικρό πληθυσμό
Παρόλο που ο πληθυσμός στη Bristol Bay αριθμεί μόλις περίπου 2.000 άτομα και είναι σχετικά απομονωμένος, οι ερευνητές διαπίστωσαν υψηλή γενετική ποικιλότητα και πολύ χαμηλά επίπεδα ενδογαμίας. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα θετικό, καθώς οι μικροί πληθυσμοί συνήθως κινδυνεύουν από απώλεια γενετικής ποικιλότητας.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η συχνή αλλαγή συντρόφων λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός προστασίας, μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης γενετικών προβλημάτων στους απογόνους.
Σημασία της έρευνας
Οι λευκές φάλαινες είναι από τα πιο δύσκολα είδη θαλάσσιων θηλαστικών για μελέτη, καθώς ζουν κάτω από πάγο και σε ψυχρά νερά. Η συγκεκριμένη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Πολιτεία της Αλάσκας και ντόπιους ιθαγενείς κυνηγούς, προσφέρει μια σπάνια ματιά στην κοινωνική και αναπαραγωγική τους συμπεριφορά.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν είναι βέβαιο ότι όλες οι αποικίες beluga συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο, καθώς υπάρχουν διαφορές μεταξύ των πληθυσμών.
Πηγή: Frontiers in Marine Science