Σε νέα κλιμάκωση οδηγήθηκαν οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στα Τίρανα τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, με συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών, ρίψεις μολότοφ και πυρκαγιές σε κτίρια. Οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται με αίτημα την παραίτηση του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα, ενώ η κυβέρνηση καταγγέλλει βίαιες ενέργειες και οι διαδηλωτές εκφράζουν την οργή τους για ζητήματα διαφθοράς, ανεργίας και εκπαίδευσης.
Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν εκ νέου στο κέντρο της αλβανικής πρωτεύουσας, μεταξύ άλλων έξω από το υπουργείο Παιδείας. Ομάδες διαδηλωτών επιτέθηκαν σε κυβερνητικά κτίρια, τράπεζες και επιχειρήσεις, ενώ σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδόθηκαν, φωτιές εκδηλώθηκαν σε αστυνομικό τμήμα και στην είσοδο του υπουργείου Εσωτερικών.
Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα και οχήματα εκτόξευσης νερού υπό πίεση για να διαλύσει τα πλήθη. Οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει τραυματισμούς και συλλήψεις, ενώ η κατάσταση παραμένει τεταμένη.
«Αυτή η μάζα χρειάζεται ψυχολόγο», δήλωσε ο Ράμα
Ιδιαίτερα σκληρή ήταν η αντίδραση του Έντι Ράμα, ο οποίος κατηγόρησε τους συμμετέχοντες στις βίαιες ενέργειες ότι δεν εκπροσωπούν νέους που επιδιώκουν ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα.
Μιλώντας σε συνάντηση με την ηγεσία της αστυνομίας, ο Αλβανός πρωθυπουργός χρησιμοποίησε απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς για όσους συμμετείχαν στις επιθέσεις, λέγοντας ότι λατρεύουν τις μολότοφ και τις καταστροφές.
«Αυτή η μάζα χρειάζεται ψυχολόγο», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι οι κουκουλοφόροι που προκαλούν ζημιές σε καταστήματα και επιτίθενται σε αστυνομικούς δεν πρέπει να συγχέονται με τους νέους που διεκδικούν ουσιαστικές αλλαγές στη χώρα.
Ο Ράμα επαίνεσε τη στάση της αστυνομίας και ανακοίνωσε οικονομική επιβράβευση 2.500 ευρώ για κάθε αστυνομικό που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, καθώς και σημαντική αύξηση των μισθών από την 1η Ιανουαρίου.
Καταγγελίες για ξένη παρέμβαση
Ο Αλβανός πρωθυπουργός επανέλαβε τις κατηγορίες του περί εξωτερικών παρεμβάσεων, υποστηρίζοντας ότι ξένες δυνάμεις επιχειρούν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα μέσω της παραπληροφόρησης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη Ρωσία και το Ιράν, χωρίς οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί να αποτελούν από μόνοι τους απόδειξη οργανωμένης ξένης εμπλοκής στις διαδηλώσεις. Κατηγόρησε επίσης ομάδες που συνδέει με την Antifa ότι επηρεάζουν τη δράση των διαδηλωτών.
Οι δηλώσεις αυτές εντείνουν την πολιτική αντιπαράθεση, καθώς η κυβέρνηση αποδίδει μέρος των επεισοδίων σε οργανωμένες ομάδες, ενώ οι κινητοποιήσεις έχουν ευρύτερα κοινωνικά και πολιτικά αίτια.
Διαφθορά, εκπαίδευση και οργή κατά της κυβέρνησης
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν ως κινητοποιήσεις με έντονη συμμετοχή νέων και φοιτητών και εξελίχθηκαν σε ευρύτερο κίνημα κατά της κυβέρνησης. Στα βασικά αιτήματα περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της διαφθοράς, η βελτίωση των συνθηκών στην εκπαίδευση, οι περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές και η δυσαρέσκεια για τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας.
Σημαντικό ρόλο στην κλιμάκωση έπαιξαν επίσης οι αντιδράσεις για ένα αμφιλεγόμενο τουριστικό έργο στις αλβανικές ακτές, το οποίο συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις σχετικά με την αξιοποίηση της γης και τη διαφάνεια των σχετικών διαδικασιών.
Ο Ράμα, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2013 και εξασφάλισε τέταρτη θητεία στις εκλογές του 2025, απορρίπτει τις εκκλήσεις για παραίτησή του. Παράλληλα, έχει προειδοποιήσει ότι η παρατεταμένη αναταραχή μπορεί να βλάψει την πορεία της Αλβανίας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κρίση στα Τίρανα αποτελεί πλέον σοβαρή δοκιμασία για την κυβέρνηση, καθώς οι διαδηλώσεις συνεχίζονται και η ένταση μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και ομάδων διαδηλωτών παραμένει υψηλή. Το αν οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν σε πολιτικές παραχωρήσεις ή σε περαιτέρω κλιμάκωση παραμένει ανοιχτό.
