Σε μια δήλωση που προκαλεί διεθνή προσοχή, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διαβεβαίωσε ότι δεν θα διστάσει να επισκεφθεί τη Νέα Υόρκη, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις του νεοεκλεγμένου Δημάρχου Ζοχράν Μαντάνι να τον συλλάβει βάσει εντάλματος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ). Η ανταλλαγή αυτή, που ξέσπασε εν μέσω της συνέντευξής του στο ετήσιο DealBook Summit της New York Times, αναδεικνύει τις βαθιές διαιρέσεις γύρω από τις κατηγορίες του ΔΠΔ για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα και τις πολιτικές εντάσεις στις ΗΠΑ.
Ο Νετανιάχου, μιλώντας μέσω βίντεο από την Ιερουσαλήμ, απέρριψε με χιούμορ τις απειλές του Μαντάνι, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα Δημάρχου τον Ιανουάριο. «Ναι, θα έρθω στη Νέα Υόρκη. Φυσικά και θα έρθω», δήλωσε χαρακτηριστικά, όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο σύλληψης από την Αστυνομία της πόλης (NYPD) βάσει του εντάλματος του ΔΠΔ. Σχετικά με την προοπτική συνάντησης με τον Μαντάνι, ο Ισραηλινός ηγέτης πρόσθεσε: «Αν αλλάξει γνώμη και πει ότι έχουμε δικαίωμα ύπαρξης, αυτό θα είναι μια καλή αφορμή για συζήτηση». Η φράση του προκάλεσε γέλια στο κοινό του συνεδρίου, αλλά και κριτική για τον ειρωνικό τόνο της.
Ο Μαντάνι, 34 ετών Δημοκρατικός Σοσιαλιστής και πρώτος Μουσουλμάνος Δημάρχος της Νέας Υόρκης –όπως και πρώτος Νοτιοασιάτης στην ιστορία της πόλης–, έχει βρεθεί στο επίκεντρο λόγω της σταθερής στάσης του υπέρ του διεθνούς δικαίου. Σε προηγούμενες δηλώσεις, έχει δεσμευτεί να διατάξει τη NYPD να εκτελέσει εντάλματα του ΔΠΔ εναντίον ηγετών όπως ο Νετανιάχου ή ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, αν βρεθούν στο έδαφος της πόλης. «Η Νέα Υόρκη είναι πόλη που τιμά το διεθνές δίκαιο – ήρθε η ώρα οι πράξεις μας να το αποδείξουν», έχει πει χαρακτηριστικά, τονίζοντας την ανάγκη σεβασμού στις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Χάγης. Παράλληλα, ο Μαντάνι υποστηρίζει το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ, αλλά έχει εκφράσει επιφυλάξεις για την ιδέα ενός «εβραϊκού κράτους» με ιεραρχία υπηκοότητας βασισμένη σε θρησκεία, προτείνοντας μια πιο ισότιμη προσέγγιση.
Το ένταλμα του ΔΠΔ εναντίον του Νετανιάχου εκδόθηκε πέρυσι, με το Δικαστήριο να κρίνει ότι υπάρχουν «λογικά στοιχεία» για ευθύνη σε εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα, μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Το Ισραήλ, μαζί με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, δεν αναγνωρίζει την αρμοδιότητα του ΔΠΔ και έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τις «πολιτικά κινητοποιημένες». Η κυβέρνηση Τραμπ, μάλιστα, έχει υπερασπιστεί το Ισραήλ επιβάλλοντας κυρώσεις σε δικαστές και εισαγγελείς του ΔΠΔ.
Παρά τις δηλώσεις του Μαντάνι, εμπειρογνώμονες θεωρούν απίθανη οποιαδήποτε σύλληψη. Η εξουσία ενός Δημάρχου περιορίζεται σε τοπικό επίπεδο, ενώ η ομοσπονδιακή κυβέρνηση χειρίζεται θέματα μετανάστευσης και διπλωματικής ασυλίας. Επιπλέον, η Νέα Υόρκη φιλοξενεί την έδρα του ΟΗΕ, όπου ο Νετανιάχου συμμετέχει τακτικά στη Γενική Συνέλευση – και εκεί ισχύουν διεθνείς συμφωνίες που προστατεύουν διπλωμάτες από συλλήψεις. Η Κυβερνήτρια της Νέας Υόρκης Κάθι Χόχουλ δήλωσε πρόσφατα ότι «ο Δήμαρχος δεν έχει τέτοια εξουσία», ενώ η μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα εκτός Ισραήλ –περίπου 2 εκατομμύρια άτομα– παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις.
Η εκλογή του Μαντάνι τον Νοέμβριο, με ποσοστό 50,78% έναντι του πρώην Κυβερνήτη Άντριου Κουόμο και του Ρεπουμπλικάνου Κέρτις Σλίβα, σηματοδοτεί μια ιστορική νίκη για τους Δημοκρατικούς και τον προοδευτικό χώρο. Ο νεαρός υποψήφιος, γιος του ακαδημαϊκού Μαχμούντ Μαντάνι και της σκηνοθέτριας Μίρα Ναΐρ, κέρδισε με σύνθημα την οικονομική προσιτότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, προσελκύοντας νεαρούς ψηφοφόρους σε πρωτοφανή αριθμό. Ωστόσο, η στάση του για τη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, με σύμμαχους του Νετανιάχου να τον χαρακτηρίζουν «υποστηρικτή της Χαμάς», ενώ ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ έχει απειλήσει να κόψει ομοσπονδιακές χρηματοδοτήσεις στην πόλη.
Αυτή η αντιπαράθεση έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο για τις αμερικανο-ισραηλινές σχέσεις, με τον Νετανιάχου να αντιμετωπίζει εσωτερικές νομικές προκλήσεις και διεθνή πίεση. Η Νέα Υόρκη, ως παγκόσμιο κέντρο διπλωματίας και πολυπολιτισμικότητας, καλείται τώρα να ισορροπήσει τοπικές πολιτικές με παγκόσμια ζητήματα. Θα «δοκιμάσει» άραγε ο Νετανιάχου τις απειλές; Όπως είπε χαμογελώντας: «Περιμένετε να δείτε». Η απάντηση μπορεί να έρθει σύντομα, καθώς η πόλη προετοιμάζεται για την εποχή Μαντάνι.