Η μοναξιά στους νέους (ηλικίες 13-29 ετών) έχει αναχθεί σε παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) να την χαρακτηρίζει «επιδημία» που προκαλεί περισσότερους από 871.000 θανάτους ετησίως παγκοσμίως – περίπου 100 θάνατοι την ώρα λόγω συνεπειών όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, άνοια και αυτοκτονίες.
Τα πιο πρόσφατα στατιστικά (2025)
Σύμφωνα με την έκθεση της WHO Commission on Social Connection (Ιούνιος 2025) και έρευνες όπως η Meta-Gallup Global State of Social Connections:
- 17-21% των νέων 13-29 ετών αναφέρουν έντονο αίσθημα μοναξιάς, με τα υψηλότερα ποσοστά στους εφήβους.
- Παγκοσμίως, 25% των 15-18 ετών και 27% των 19-29 ετών νιώθουν «πολύ» ή «αρκετά» μόνοι.
- Στις ΗΠΑ, περίπου 30% των 18-34 ετών βιώνουν μοναξιά καθημερινά ή πολλές φορές την εβδομάδα.
- Στην Ευρώπη, η Ελλάδα ξεχωρίζει αρνητικά: έχει από τα υψηλότερα ποσοστά μοναξιάς (έως 16% νιώθουν μοναξιά τις περισσότερες ώρες τις τελευταίες 4 εβδομάδες, σύμφωνα με ΟΟΣΑ), ιδιαίτερα στους νέους και άνδρες.
Οι νέοι είναι συχνότερα πιο μόνοι από τους ηλικιωμένους – μια αντιστροφή του παλιού στερεοτύπου.
Οι κύριες αιτίες – Γιατί πλήττει τόσο τους νέους;
Η μοναξιά δεν είναι απλώς «έλλειψη παρέας», αλλά δυσφορία από το χάσμα μεταξύ των επιθυμητών και πραγματικών κοινωνικών σχέσεων. Αιτία Πώς συνεισφέρει στους νέους Ποσοστιαία/Σημασία Υπερβολική χρήση social media Παθητική κατανάλωση (scrolling) → σύγκριση & FOMO Πολύ υψηλή Πανδημία & lockdowns Μείωση φυσικών επαφών, αύξηση ψηφιακής απομόνωσης Μακροπρόθεσμη Οικονομική/εκπαιδευτική πίεση Άγχος για μέλλον, φτώχεια, ανεργία → απομόνωση Υψηλή Αλλαγές τρόπου ζωής Μετακινήσεις για σπουδές/δουλειά, καθυστερημένη ενηλικίωση Μέτρια-Υψηλή Ψηφιακές σχέσεις vs πραγματικές Πολλές «εικονικές» φιλίες, λίγες βαθιές σχέσεις Κρίσιμη
Social media: Δεν είναι η ποσότητα χρόνου, αλλά ο τρόπος χρήσης. Παθητική χρήση (YouTube, Reddit, scrolling) συνδέεται με αυξημένη μοναξιά, ενώ ενεργητική (συζήτηση, κοινότητες) μπορεί να βοηθήσει. Μελέτες 2025 δείχνουν ότι dating apps και πλατφόρμες παθητικής κατανάλωσης εντείνουν το πρόβλημα.
Συνέπειες – Πέρα από το συναίσθημα
Η μοναξιά ισοδυναμεί με κάπνισμα 15 τσιγάρων/ημέρα σε κίνδυνο υγείας:
- Ψυχική υγεία: + κίνδυνος κατάθλιψης, άγχους, αυτοκτονικών ιδεών.
- Σωματική υγεία: Αυξημένος κίνδυνος καρδιοπαθειών, εγκεφαλικών, άνοιας, εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
- Οικονομία: Χάνονται δισεκατομμύρια από μειωμένη παραγωγικότητα & υγειονομικά κόστη (ΟΟΣΑ 2025).
Τι μπορεί να γίνει; Πρακτικές λύσεις
- Περιορισμός παθητικής χρήσης social media (έστω 1 εβδομάδα detox μειώνει άγχος/κατάθλιψη κατά 15-25%).
- Ενίσχυση πραγματικών επαφών: Ομάδες, αθλήματα, εθελοντισμός, face-to-face δραστηριότητες.
- Σχολεία/πανεπιστήμια: Προγράμματα κοινωνικής σύνδεσης (πολλές χώρες όπως Φινλανδία, Γερμανία έχουν εθνικές στρατηγείες).
- Προσωπικά: Άνοιξε συζήτηση – ρώτα φίλους «πώς είσαι πραγματικά;» – μικρές πράξεις δημιουργούν κύκλους.
Η μοναξιά δεν είναι «αδυναμία» – είναι σύμπτωμα μιας εποχής με υπερβολική ψηφιακή σύνδεση αλλά έλλειψη πραγματικής. Οι νέοι δεν είναι μόνοι στο να νιώθουν μόνοι. Η λύση ξεκινά από μικρές, καθημερινές επαφές – και από την αναγνώριση ότι το πρόβλημα υπάρχει και αξίζει να αντιμετωπιστεί.
Photo: Pixabay FlyingRaven
