Ο Τούρκος ιστορικός, πανεπιστημιακός καθηγητής και συγγραφέας Ιλμπέρ Ορταϊλί απεβίωσε σήμερα, 13 Μαρτίου 2026, σε ηλικία 78 ετών. Η είδηση ανακοινώθηκε από την οικογένειά του μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ νοσηλευόταν στο Νοσοκομείο Koç της Κωνσταντινούπολης, όπου βρισκόταν σε μονάδα εντατικής θεραπείας τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα, ο Ορταϊλί εισήχθη στο νοσοκομείο πριν από περίπου μία εβδομάδα, εντατικοποιήθηκε η φροντίδα του την Κυριακή 8 Μαρτίου και χρειάστηκε διασωλήνωση λόγω επιδείνωσης της κατάστασής του. Η αιτία θανάτου αποδίδεται σε επιπλοκές από χρόνια προβλήματα υγείας που σχετίζονται με την ηλικία.
Σύντομο βιογραφικό και ακαδημαϊκή πορεία
Γεννημένος το 1947 στο Bregenz της Αυστρίας από Τούρκους γονείς, ο Ορταϊλί σπούδασε ιστορία και φιλολογία σε σημαντικά ιδρύματα: Galatasaray Lisesi, Πανεπιστήμιο Άγκυρας, Πανεπιστήμιο Βιέννης και Σικάγο. Δίδαξε σε πανεπιστήμια όπως το Boğaziçi, το Bilkent, το Koç και το Galatasaray, ενώ υπήρξε μέλος της Τουρκικής Ιστορικής Εταιρείας (Türk Tarih Kurumu) και πρόεδρος του Συμβουλευτικού Συμβουλίου του Μουσείου Τοπ Καπί.
Είχε γράψει περισσότερα από 50 βιβλία και εκατοντάδες άρθρα, κυρίως για την οθωμανική και τη σύγχρονη τουρκική ιστορία, τις σχέσεις Τουρκίας-Ευρώπης και την πολιτιστική κληρονομιά. Ήταν ευρέως γνωστός στο ευρύ κοινό χάρη σε τηλεοπτικές εκπομπές και συνεντεύξεις, όπου συχνά εξέφραζε απόψεις για την τρέχουσα πολιτική και κοινωνική κατάσταση στην Τουρκία. Προειδοποιούσε συχνά για τον κίνδυνο κατάρρευσης της Αγίας Σοφίας λόγω υπερβολικών επισκεπτών και έλλειψης συντήρησης, ενώ τόνιζε την ανάγκη διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Αντιδράσεις στην Τουρκία
Ο θάνατός του προκάλεσε άμεσα μηνύματα συλλυπητηρίων από πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και δημόσια πρόσωπα. Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δημοσίευσε ανάρτηση στην οποία αναφέρθηκε στον Ορταϊλί ως «πολύτιμο επιστήμονα» και τόνισε ότι «θα θυμάται πάντα με σεβασμό η συμβολή του στην ιστορική γνώση και την αγάπη του κοινού για την ιστορία».
Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αρχηγοί κομμάτων και πολλοί άλλοι εξέδωσαν παρόμοιες δηλώσεις. Ταυτόχρονα, η είδηση έγινε πρωτοσέλιδο σε όλα τα μεγάλα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Κριτική και αντιδράσεις
Ο Ορταϊλί δεν ήταν αδιαμφισβήτητος. Οι απόψεις του για την οθωμανική ιστορία, την τουρκική εξωτερική πολιτική, την Αγία Σοφία και την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας συχνά προκαλούσαν έντονες συζητήσεις. Κάποιοι τον κατηγορούσαν για συντηρητισμό ή για υπερβολική εξιδανίκευση της οθωμανικής περιόδου, ενώ άλλοι τον επέκριναν για ορισμένες δηλώσεις του σχετικά με μειονότητες και σύγχρονα πολιτικά ζητήματα.
Παρά τις διαφορετικές απόψεις, η συμβολή του στην εξάπλωση της ιστορικής γνώσης στο ευρύ κοινό θεωρείται αναμφισβήτητη από μεγάλο μέρος της ακαδημαϊκής κοινότητας.