Η Μόσχα ανεβάζει τους τόνους στο ναυτικό μέτωπο. Σε επίσημη ανακοίνωσή της στις 23 Μαρτίου 2026, το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «απολύτως απαράδεκτη» την κατάσταση που διαμορφώνεται στους παγκόσμιους ωκεανούς, κατηγορώντας ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία, η Σουηδία και η Φινλανδία ότι σταματούν και συνοδεύουν σε λιμάνια τους πλοία που θεωρούν «ανεπιθύμητα», με πρόσχημα την εφαρμογή κυρώσεων της ΕΕ.
Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επινοήσει τον όρο «σκιώδης στόλος» (shadow fleet) – ο οποίος δεν αναγνωρίζεται από το διεθνές ναυτικό δίκαιο – για να δικαιολογήσει «πραγματική πειρατεία» σε θαλάσσιες διαδρομές, με στόχο να στερήσει από τη Ρωσία έσοδα από το εμπόριο πετρελαίου. Το υπουργείο τονίζει ότι μόνο οι κυρώσεις που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ είναι «πραγματικά διεθνείς», ενώ οι μονομερείς ευρωπαϊκές κυρώσεις είναι «παράνομες» και έχουν καταδικαστεί επανειλημμένα από ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
«Διπλά μέτρα και σταθμά»
Η Μόσχα επισημαίνει ότι πλοία χωρίς σημαία ή με «ψεύτικες» σημαίες που εξυπηρετούν ευρωπαϊκά συμφέροντα δεν αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, ενώ τα ρωσικά πλοία ή αυτά που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο δέχονται επιθεωρήσεις και κρατήσεις με «προσχηματικούς» λόγους. Ιδιαίτερα καταδικάζει την επίθεση με μη επανδρωμένα σκάφη και drones εναντίον του ρωσικού δεξαμενόπλοιου LNG Arctic Metagas στη Μεσόγειο Θάλασσα, χαρακτηρίζοντάς την «τρομοκρατική ενέργεια» και κατηγορώντας την Ευρώπη ότι είναι «άμεσος συνεργός» του Κιέβου, αφού δεν την καταδίκασε.
Η ανακοίνωση προειδοποιεί ότι η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει «όλα τα πολιτικά, νομικά και άλλα μέσα» που διαθέτει για να υπερασπιστεί την αρχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, όπως κατοχυρώνεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (UNCLOS). Όποιος επιχειρεί να μετατρέψει τη Βαλτική Θάλασσα ή άλλες θαλάσσιες περιοχές σε «εσωτερικά ύδατα» του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, πρέπει να γνωρίζει ότι τέτοιες «πράξεις πειρατείας και αυθαιρεσίας δεν θα μείνουν αναπάντητες, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης όλων των αναγκαίων μέσων».
Το πλαίσιο
Η ένταση γύρω από τον ρωσικό «σκιώδη στόλο» – παλαιότερα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο παρακάμπτοντας το ανώτατο όριο τιμής (price cap) της G7 – έχει κορυφωθεί τους τελευταίους μήνες. Ευρωπαϊκές χώρες έχουν προχωρήσει σε επιθεωρήσεις, κρατήσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις κατάσχεση πλοίων, επικαλούμενες θέματα ασφάλειας, περιβάλλοντος και συμμόρφωσης με κυρώσεις. Η Ρωσία από την πλευρά της υποστηρίζει ότι πρόκειται για παράνομη παρεμπόδιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας που απειλεί το παγκόσμιο εμπόριο.
Η Μόσχα καλεί τη διεθνή κοινότητα – και ιδιαίτερα την «Παγκόσμια Πλειοψηφία» – να υπερασπιστεί το καθεστώς που θέτει η Σύμβαση του 1982 και να μην υποκύψει σε «νεοαποικιακές πρακτικές».
Η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο που η ΕΕ ενισχύει τους ελέγχους στη Βαλτική και τη Μεσόγειο, ενώ η Ρωσία έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι μπορεί να αναπτύξει ναυτικές δυνάμεις για την προστασία των πλοίων της. Η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα ρευστή, με κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης σε θαλάσσιες ζώνες κρίσιμες για την παγκόσμια ενέργεια και το εμπόριο.