Σε μια ανακάλυψη που φέρνει χαμόγελα στους λάτρεις της σκούρας σοκολάτας – χωρίς να δίνει άδεια για υπερκατανάλωση – επιστήμονες του King’s College London αποκάλυψαν ότι ένα φυσικό συστατικό του κακάο, η θεοβρομίνη, συνδέεται με σημάδια πιο αργής βιολογικής γήρανσης. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στις 10 Δεκεμβρίου στο περιοδικό Aging, δείχνει ότι άτομα με υψηλότερα επίπεδα αυτής της ουσίας στο αίμα τους εμφανίζουν «νεότερη» βιολογική ηλικία από την πραγματική τους, βασισμένη σε μοριακά δείκτες. Πρόκειται για μια ελπιδοφόρα ένδειξη ότι καθημερινά τρόφιμα μπορεί να κρύβουν μυστικά μακροζωίας, αλλά οι ερευνητές βιάζονται να διευκρινίσουν: Δεν είναι ώρα για δεύτερη μερίδα – χρειάζονται περισσότερες μελέτες.
Τι Είναι η Βιολογική Ηλικία και Γιατί Μετράει Περισσότερο από τα Κεριά στην Τούρτα;
Η βιολογική ηλικία δεν είναι απλώς ο αριθμός στα γενέθλιά μας: Είναι μια πιο ακριβής εικόνα της κατάστασης του σώματός μας, βασισμένη σε αλλαγές στο DNA. Οι επιστήμονες την υπολογίζουν μέσω της μεθυλίωσης DNA – μικρών «ετικετών» που προστίθενται στα γονίδιά μας με τα χρόνια, σαν σελίδες σε ένα παλιό βιβλίο που φθείρονται – και του μήκους των τελομερών, αυτών των «καλύμματος» στα άκρα των χρωμοσωμάτων που συρρικνώνονται σαν κλωστές που φθείρονται, αυξάνοντας τον κίνδυνο ασθενειών όπως καρδιακές παθήσεις ή καρκίνος.
Στη μελέτη, η ομάδα εξέτασε αιματολογικά δείγματα από δύο μεγάλες ευρωπαϊκές ομάδες: 509 δίδυμα από το TwinsUK (ένα μακροχρόνιο βρετανικό πρόγραμμα μελέτης) και 1.160 συμμετέχοντες από το KORA (έρευνα υγείας στη Γερμανία). Οι συμμετέχοντες με υψηλότερα επίπεδα θειοβρομίνης στο αίμα τους έδειξαν χαμηλότερη βιολογική ηλικία – δηλαδή, τα κύτταρά τους λειτουργούσαν σαν να ήταν νεότερα. «Η μελέτη μας βρίσκει συνδέσεις μεταξύ ενός βασικού συστατικού της σκούρας σοκολάτας και του να μένουμε νεότεροι για περισσότερο καιρό», δήλωσε η καθηγήτρια Τζορντάνα Μπελ, κύρια συγγραφέας και καθηγήτρια Επιγενωμικής στο King’s College London. «Δεν λέμε ότι οι άνθρωποι πρέπει να τρώνε περισσότερη σκούρα σοκολάτα, αλλά αυτή η έρευνα μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε πώς καθημερινά τρόφιμα μπορεί να κρύβουν στοιχεία για υγιέστερες, μεγαλύτερες ζωές».
Η Θεοβρομίνη: Ο «Άγνωστος Ήρωας» του Κακάο
Η θεοβρομίνη είναι ένα αλκαλοειδές – μια φυσική χημική ουσία από φυτά – που βρίσκεται κυρίως στο κακάο, αλλά και στο τσάι και τον καφέ. Ενώ είναι γνωστή ως τοξική για τα σκυλιά (και γι’ αυτό αποφεύγουμε να μοιραζόμαστε σοκολάτες με τα κατοικίδιά μας), στους ανθρώπους συνδέεται με οφέλη όπως μειωμένος κίνδυνος καρδιακών παθήσεων, καλύτερη ροή αίματος και ενίσχυση της γνωστικής λειτουργίας. Σε αυτή την έρευνα, ξεχώρισε από άλλα συστατικά του κακάο και του καφέ: Δεν βρέθηκε παρόμοια σύνδεση με πολυφαινόλες (τα αντιοξειδωτικά που κάνουν τη σκούρα σοκολάτα «υγιεινή») ή άλλα μεταβολίτες.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δύο μεθόδους μέτρησης: Μία για τον ρυθμό γήρανσης μέσω επιγενετικών αλλαγών (DNA methylation) και μία για το μήκος τελομερών. Σε και τα δύο, η θεοβρομίνη έδειξε θετική συσχέτιση. «Αυτή είναι μια πολύ συναρπαστική ανακάλυψη, και τα επόμενα σημαντικά ερωτήματα είναι τι κρύβεται πίσω από αυτή τη σύνδεση και πώς μπορούμε να εξερευνήσουμε περαιτέρω τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαιτητικών μεταβολιτών και του επιγενώματός μας», σχολίασε ο δρ. Ράμι Σαάντ, κύριος ερευνητής στο King’s College και ερευνητής στο University College London. «Αυτή η προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ανακαλύψεις για τη γήρανση, και πέρα από αυτή, σε κοινές και σπάνιες ασθένειες».
Η ομάδα, με συμμετοχή της καθηγήτριας Άνα Ροντρίγκεζ-Μάτεος στη Διατροφή του Ανθρώπου, ερευνά τώρα αν η θεοβρομίνη λειτουργεί μόνη της ή σε συνδυασμό με πολυφαινόλες. «Αυτή η μελέτη εντοπίζει έναν άλλο μοριακό μηχανισμό μέσω του οποίου φυσικά συστατικά στο κακάο μπορεί να υποστηρίξουν την υγεία», πρόσθεσε ο δρ. Ρικάρντο Κοστέιρα, ερευνητής στο King’s College.
Πώς Λειτουργεί: Οι Φυτικές Ουσίες και το «Μαγικό» DNA Μας
Οι φυτικές ενώσεις όπως η θεοβρομίνη λειτουργούν σαν «διακόπτες» στα γονίδιά μας, ενεργοποιώντας ή απενεργοποιώντας γονίδια μέσω επιγενετικών μηχανισμών – χωρίς να αλλάζουν το ίδιο το DNA. Αυτό μπορεί να επηρεάσει πώς οι κύτταρά μας αντέχουν στη φθορά του χρόνου, μειώνοντας φλεγμονές και οξειδωτικό στρες. Παρόμοιες ενώσεις σε φρούτα, λαχανικά και ροφήματα έχουν δείξει παρόμοια οφέλη, ενισχύοντας την ιδέα ότι μια ισορροπημένη διατροφή είναι «φάρμακο» για τη μακροζωία.
Μην Βιάζεστε για τη Σοκολάτα: Τι Λένε οι Επιστήμονες
Η έρευνα είναι συναρπαστική, αλλά παρατηρητική – δηλαδή, δείχνει συσχετίσεις, όχι αιτία-αποτέλεσμα. Δεν αποδεικνύει ότι η θειοβρομίνη «επαγγέλματα» τη γήρανση, ούτε προτείνει να τρώμε κιλά σοκολάτας (η υπερκατανάλωση φέρνει θερμίδες και ζάχαρη). «Αν και η μελέτη εξερευνά μια ενδιαφέρουσα σύνδεση, δεν μας λέει τι συμβαίνει όταν αλλάζουν τα επίπεδα θειοβρομίνης λόγω περισσότερης ή λιγότερης σοκολάτας και πώς αυτό αλλάζει την υγεία μας». Περισσότερες κλινικές δοκιμές χρειάζονται για να δούμε αν συμπληρώματα ή τροφές πλούσιες σε θεοβρομίνη (όπως μαύρη σοκολάτα με υψηλή περιεκτικότητα κακάο) μπορούν να βοηθήσουν.
Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει πόρτες σε νέες έρευνες για «αντιγηραντικές» δίαιτες, υπενθυμίζοντας ότι η υγεία κρύβεται συχνά στην κουζίνα μας. Μέχρι τότε, μια μικρή απόλαυση σκούρας σοκολάτας μπορεί να είναι… το καλύτερο «φάρμακο» για την ψυχή!